Νερό, αλάτι και ειρήνη. Συνταγές επιβίωσης και μαγειρικής

salepi

 

Θυμάμαι και μπαίνω στη θέση των προγόνων που ήρθαν «με άδεια χέρια» αλλά ικανά, από άλλες ηπείρους∙ πάνε πια πόσα χρόνια; Εκατό σχεδόν… Ήρθαν από την Ασία κι από την Αμερική όπου βρέθηκαν, γεννήθηκαν ή αναζήτησαν την επιβίωση. Ήρθαν εδώ, στην Ελλάδα και τα άδεια και ικανά χέρια αναβίωσαν ό,τι μπορούσαν.

Ένα από αυτά ήταν οι γεύσεις και τ΄αρώματα που ξανάστησαν σε πιάτα, έφεραν στη μνήμη τους τις «συνταγές», την ουσία της επιβίωσης – αλλά και κυριολεκτικά συνταγές μαγειρικής- που είχαν κρύψει μέσα στην άυλη αποσκευή της μνήμης.

Και μας τροφοδότησαν με αυτό που κλήθηκαν να ξαναφτιάξουν σε άλλο τόπο από εκεί που το γεύτηκαν οι ίδιοι, με περισσότερη φτώχια, ανασφάλεια∙ κινούμενο έδαφος φαντάζομαι ότι ήταν και τότε η Αθήνα των πολέμων που ακολούθησαν, η Αθήνα που έμοιαζε στα μάτια τους χωριό, κλειστό και όχι γραφικό.

Τις «συνταγές» τους που μου κληροδότησαν, της κατσαρόλας αλλά και της ζωής, ότι δηλαδή όπου είναι η γη είναι και η πατρίδα, και ότι στην πατρίδα αυτή το πρώτο –και ίσως μόνο- που αξίζει και που είναι αναντικατάστατο σαν υλικό, είναι η ειρήνη. Όπως και το πείσμα να βγάλεις ρίζες μες τη πέτρα, να ψάξεις για το άλλο υλικό -το νερό- βαθιά, πολύ βαθιά σκάβοντας μες το βράχο με την επιμονή μιας ρίζας διψασμένης.

Ειρήνη και νερό: και μες στην έρημο και μες τη παγωνιά, και μες τον πόλεμο ακόμα, εκεί που θα τα βρεις ή θα τα δημιουργήσεις μπορείς να στήσεις τα υπάρχοντά σου, να ανάψεις την εστία σου, να φανταστείς το σπίτι σου, ακόμα και για μία νύχτα μόνο…

Να επανέλθω στις συνταγές όμως της κατσαρόλας, που εφαρμόζω ακόμα, όταν η καθημερινότητα, η ανάγκη, η ζωή τις ανασύρουν από τη μνήμη τη δική μου ετούτη τη φορά, που τις πραγματοποιώ με τα δικά μου χέρια.

Πού χρόνος και πού όρεξη και πού χαρά να «φτιάξεις» κάτι, νόστιμο, θρεπτικό και οικονομικό όταν έχεις το ένα σου αυτί στη τηλεόραση, τα δύο χέρια στον υπολογιστή (τον ηλεκτρονικό αλλά και τον άλλον του μυαλού, που απαιτεί συνέχεια και επαναλαμβάνει πόσο κοστίζει σε ευρώ το λάδι, πόσο το ξύδι και πόσο το λαδόξυδο), τα μάτια έξω εκεί, στο μέλλον που είναι μέρα και νύχτα σκοτεινό;

Εκεί λοιπόν που αισθάνομαι όλα αυτά, πάνω από μία εστία κουζίνας, είναι σαν να έρχονται ντυμένοι με τα παλιοκαιρίστικά τους ρούχα οι Μικρασιάτες πρόγονοί μου, μετανάστες κάποτε οι ίδιοι σε χώρες της Ασίας και της Αμερικής όπου πήγαν με τα άδεια και ικανά τους χέρια , μετανάστες ξανά μετά, στη πόλη που εγώ τώρα ζω, να έρχονται και να με βρίσκουν με τα χέρια τους γεμάτα «δώρα» κι υλικά να βάλω στο τσουκάλι.

Μου φέρνουν δυόσμο κομμένο από τον κήπο, από κείνον πούχε φυτρώσει από μόνος του μαζί και τη δροσιά της ελπίδας ότι ούτε η πρώτη ούτε και η τελευταία είμαι που έζησε τον ζόφο κι ότι μπορεί παρόλα αυτά να ζήσω, ή να ζήσουν κάποιοι ύστερα από μένα που θα κόψουν φύλλα από το «μπαξέ» της μνήμης και της γεύσης.
Μου φέρνουν την ευελιξία που απαιτείται όταν δεν έχεις δικό σου τόπο, γη και ειρήνη δεδομένα, την ικανότητα να τα επινοείς μαζί με τη θάλασσα και την ακρογιαλιά που άφησες ξοπίσω σου για πάντα. Μου φέρνουνε αλάτι θαλάσσιο, καθαρό, από αλυκές που δεν υπάρχουν πια να νοστιμίσω τη ζωή μου.

Και βάζουν το χέρι τους στην κατσαρόλα της καθημερινότητάς μου και με συμβουλεύουν για το πιο ευαίσθητο δεδομένο της επιτυχίας του φαγητού: «δύναμωσέ την τώρα τη φωτιά» ή «τώρα ρίξε νερό», και είναι γνωστό ότι αυτή την «οδηγία» δεν θα τη βρεις ούτε σε τσελεμεντέδες ούτε στις «γκουρμέ απόπειρες» ενός έθνους να μιμηθεί, να γίνει κάτι άλλο από αυτό που ήταν, βίαια.

Μου χρειάζονται για να «δέσει» το φαΐ οι αστοί -και ξαφνικά ακτήμονες- πρόγονοι μου που ο μοναδικός τους ηρωϊσμός ήταν η παθιασμένη αναζήτηση της επιβίωσης και της ειρήνης. Να έρθουν και να βάλουν το γερασμένο πρόσωπό τους πάνω από το νερό και το αλάτι –πολύτιμο και φορολογημένο με τον παραλογισμό της εποχής- και τη φωτιά που ανάβει.

Ένα μικρό φωτάκι που με συνοδεύει όταν μαγειρεύω με τις «συνταγές» τους, μια πυγολαμπίδα μες τη νύχτα για να βρίσκω δρόμο.

 

εικόνα από εδω

Advertisements

Leave a comment

No comments yet.

Comments RSS TrackBack Identifier URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s