και ελευθερία και θάνατος

Στάθηκα αμήχανα μπροστά στις multiple choice διαβαθμίσεις του τύπου «πολύ», «πάρα πολύ», «μέτρια», κ.λπ. Το ερωτηματολόγιο και η έρευνα από παιδιά που αγαπούν την επιστήμη τους αλλά και την γραφή.

Κωδικοποιημένες ερωτήσεις και απαντήσεις που δεν χωράνε τις εξαιρέσεις που επιβεβαιώνουν τους ανύπαρκτους κανόνες.

Αλλά σαν κάθε ερωτηματολόγιο σε φέρνει ενώπιον κάποιων πραγμάτων που συνήθως τα κρίνεις από το αποτέλεσμα.

Και έτσι κάθισα να βρω και να διατυπώσω πράγματα που ποτέ δεν προβληματίστηκα γιατί συμβαίνουν. Γιατί αναπνέεις; Γιατί περπατάς; Κάπως έτσι μου φάνηκαν, οι εισαγωγικές, τουλάχιστον, ερωτήσεις.

Και έγιναν αφορμή για κάτι άλλες σκέψεις. Και ερωτήσεις.

Γράφει κανείς τις όποιες δύο λέξεις αν δεν δυσκολεύεται να συμπυκνώσει, αν δεν δυσκολεύεται να αρθρώσει, τα ίδια λόγια;

Γράφει κανείς την ώρα που γλεντάει και χαίρεται, την ώρα που μοιράζεται, την ώρα που απολαμβάνει ανέμελα;

Γράφει κανείς αν δεν ξεχειλίζει από σκέψεις και συναισθήματα που σπρώχνουν από μέσα; Γράφει κανείς μόνο για να αποκτήσει έναν τίτλο, του λογοτέχνη;

Γράφει κανείς που τίποτα δεν του λείπει για να επιβιώσει οικονομικά και συναισθηματικά, αν δεν του λείπει η ομορφιά, ή ακόμα κι αν έχει την ομορφιά «στα γόνατά του» αν δεν φοβάται ότι θα την χάσει, ότι κάπου τη χρωστάει, αν δεν την συνδυάζει με θάνατο; Αν δεν φοβάται το «κάποτε», το περασμένο και το μελλούμενο, αν δεν αισθάνεται λαθρεπιβάτης της ζωής;

Γράφει κανείς όπως αποφασίζει να κάνει το α ή β επάγγελμα ή χόμπυ;

Κανείς δεν γράφει αν δεν έχει λόγο σοβαρό, πες το απόκλιση απ΄το κανονικό, πες το ανάγκη να κολλήσει τα σπασμένα, πες το αλλιώς, αν θες. Ο λόγος που κανείς γράφει είναι και σοβαρός και με μεγάλο ειδικό βάρος. Ξενυχτάει γι΄  αυτό, αγωνίζεται με το νου, με την καρδιά και με χέρια και ακόμα και χωρίς αυτά, θα βρει τον τρόπο. Το έκαναν αυτοί που σε μύησαν στον κόσμο που υποκλίνεσαι χωρίς χαρτιά και μολύβια, το έκαναν και χωρίς φως, ιδίως.

Αν τα έχεις όλα, και θέλεις απλά να προβάρεις τη ζωή, παίζεις. Αν τα έχεις όλα ή προσπαθείς να τάχεις με χρήμα και με δόξα δεν μπορώ να διανοηθώ για ποιόν λόγο γράφεις.

Για να γράψεις κάτι, πρέπει κάτι να χάσεις. Αν δεν σου έλειπε απ΄την αρχή. Writer και winner μαζί, απλά δεν γίνεται.

Πρέπει να χάσεις. Και να απολέσεις και να ηττηθείς. 

Θα χάσεις τον ύπνο σου, θα χάσεις την άγνοια, θα χάσεις την ανεμελιά καθώς θα αποκαλύπτεις πράγματα για σένα, θα χάσεις πριν να αρχίσεις καν να γράφεις. Είναι προϋπόθεση, δεν είναι υπόθεση. Εκτός κι αν φτιάχνεις διακοσμητικά μοτίβα για τα πλακάκια της κουζίνας, ε, το καταλαβαίνεις κι εσύ ποιο το κοινό πεδίο σου με τον ζωγράφο που προσπάθησε να αποτυπώσει μια κίτρινη ανατολή μέσα από το βαθύ σκοτάδι.

Είναι γνώση η γραφή και η γνώση κοστίζει ακριβά, δεν είναι πληροφορία να πατήσεις το κουμπί και να σου βγει στην οθόνη, είναι επένδυση η γραφή δεν είναι επενδυτικό προϊόν που πόνταραν κι άλλοι και ανέβηκε η τιμή του.

Και στο χρηματιστήριο του συλλογικού συναισθήματος, που αν είσαι ένας από τους λίγους που έχει την ικανότητα να σκάβει μέσα του και να βγάζει λέξεις, που αρχικά το διατυπώνουν κι ύστερα το διαμορφώνουν, δεν χωράει ο παράγων «κέρδος», μόνο αξία υπάρχει. Η κάθε μια από μόνη της, ούτε ανώτερη ούτε κατώτερη από του κάθε διπλανού σου.

Κανείς δεν μπορεί να σε οδηγήσει να παίξεις το καλό χαρτί, το γκανιάν άλογο, το σίγουρο δεν υπάρχει. Ούτε το ασφαλές, ούτε το λογικό.

Για να γράψεις θα αγγίξεις τον παραλογισμό, την διάσταση ανάμεσα σ΄ εκείνο που πράττεις κι εκείνο που θέλεις, την διάσταση ανάμεσα σ΄εκείνο που σου ζητάει η κοινωνία κι εκείνο που είσαι, τη διάσταση «ανάμεσα σ΄ εσένα κι σ΄ εσένα, μια τρυφερή μορφή παιδιού, γράφεται, σβήνει».

Είδες λοιπόν πώς κυκλοφορούν οι λέξεις;  Οι λέξεις που σε ξεδίψασαν σε δύσκολους καιρούς ήταν το νερό που ήξερε να τρυπώνει εκεί που καμιά λάσπη δεν το μπόρεσε. Κι αν δεις επάνω σου χαραγμένες λέξεις, γυαλί εσύ, θα καταλάβεις ότι η γραφίδα που σε χάραξε, για να μπορέσει, μόνο διαμάντι ήταν, τίποτα λιγότερο.

Και στα θησαυροφυλάκια της αλήθειας οι αληθινές λέξεις μόνο έχουν αντίκρισμα. Μόνο αυτές αντέχουν στον πληθωρισμό, μόνο αυτές βγαίνουν από τις μυλόπετρες του χρόνου. Ακέραιοι αριθμοί μέσα στον ορυμαγδό των κλασμάτων, των θραυσμάτων, των ατόμων χωρίς πυρήνα. Και χωρίς αυτό που λεγόταν στην χημεία «ελεύθερο σθένος». Εσείς που είστε πιο κοντά στα θρανία θα το θυμάστε και καλύτερα. Το ελεύθερο τεταμένο στοιχείο που αναζητά να ενωθεί με κάτι ξένο, το άγνωστο οικείο. Η εκλεκτική συγγένεια είναι εκρηκτική, πιο πολύ από την συγγένεια του αίματος, το ήσυχο και σταθερό ποτάμι που σε έφερε ως εδώ για να μην παραμείνεις εδώ, δεν μοιάζει στον καταρράκτη, στην ελεύθερη πτώση που συμβαίνει όταν μοιράζεσαι ρισκάροντας, μόνο ρισκάροντας μ΄εκείνους που ποτέ δεν θα αναμετρηθείς για να μετρήσεις έναντί τους κέρδη, νίκες.

Και ελευθερία και θάνατος.

Δεν είναι παιχνίδι, όχι, για παιδιά. Αν προσεγγίσεις το μέσα σου παιδί θα τρομάξεις, και θα τρομάξεις κι άλλους. Και άπαξ και γράψεις δύο λέξεις πέρα από το συρτάρι σου, είσαι εσύ πια αυτές οι δύο λέξεις, εκτός από κείνα που αποφάσισες να φαίνονται για σένα. Είσαι πια οι δύο λέξεις εκτός από εκείνα που αποφάσισαν άλλοι για σένα. Είσαι πια οι δύο λέξεις που ακόμα κι αν έχεις δημιουργήσει του κόσμου τα υλικά και τα έμψυχα ακόμα, αυτές οι λέξεις θάναι από όλα αυτά πιο ελεύθερες και αυτόνομες, ακόμα πιο ελεύθερες από όλες τις συμβάσεις του κόσμου.

Είναι περίεργο αυτό που συμβαίνει με τις λέξεις.

Όσο πιο πολύ σου τις πάρουν οι άλλοι, και όσο πιο σοβαρά

τόσο πιο δικές σου γίνονται

λίγο μέτρια αρκετά πολύ πάρα πολύ

Advertisements

4 Comments

  1. Εξαιρετικό κείμενο, συγκλονιστικό. Δεν έχω να προσθέσω τίποτα παραπάνω. Ευχαριστώ 🙂

  2. Εκτός από το να σε ευχαριστώ εγώ, για την κατανόηση, πρέπει να προσθέσω. Η έρευνα προσπαθούσε να εντοπίσει τη σχέση με το παιχνίδι. Αν δηλ. η λειτουργία της γραφής μοιάζει με εκείνην του παιχνιδιού.
    Έστι μου δόθηκε η αφορμή να επεκταθώ και να χαίρομαι που αντελήφθης αυτή τη στιγμή. Πιο πολύ χαίρομαι να με καταλαβαίνουν παρά να συμφωνούν μαζί μου.

  3. “Για να γράψεις κάτι πρέπει κάτι να χάσεις…”
    Εγώ λέω ότι γράφεις από ανάγκη να μιλήσεις, ο καθένας δηλαδή, σαν εκτόνωση, σαν κάλυψη του κενού ή σαν ρομαντική διαθεση. Και όπως γράφεις στα ξαφνικά μπορείς να σταματήσεις. Σα να έφυγε το σύννεφο. Και σα να σταμάτησε η πηγή .

    Ωραίο κείμενο πραγματικά.
    Χρόνια πολλά, καλή χρονιά Μαρία

  4. αν έφυγε το σύννεφο, να απολαύσεις την καλοκαιρία, και αν σταμάτησε η πηγή υπάρχει κάπου λίμνη.
    το ίδιο πράγμα λέμε
    πολλές ευχές Βασιλη, άγραφτες


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s