Μετά “Το Κύμα”

 

 

 

 

 

Μονολογώντας μάλλον, μετά το «Κύμα», στο γυρισμό προς το σπίτι, παρά σκεπτόμενη.

Αναρωτιόμουν αν το αυγό του φιδιού είναι αποκλειστικότητα της μιας ή της άλλης ράτσας. Τον κίνδυνο που επωάζεται στη ζεστασιά της καταναλωτικής της μανίας. –η παρακαθήμενη μου στο σινεμά, κυρία, που άθελα μου είχα ακούσει τη σοβαρή και εμπεριστατωμένη ανάλυση της για την ταινία, και που μεταξύ μας, θαύμασα την ενημέρωση της σε θέματα κριτικών, και άφθονου name-dropping, δεν παρέλειψε να σταματήσει σε κάμποσες βιτρίνες έτσι όπως περπατούσε κι αυτή στον ίδιο δρόμο, μετά την παράσταση.

 

Αναρωτιόμουν λοιπόν, μαζί και θαύμαζα παράλληλα το Γερμανικό σινεμά. Θαρρείς κι ο Μπρεχτ κυλάει στις φλέβες τους. Αποστασιοποιημένη ταινία και θαρραλέα σκηνοθεσία. αλλά αυτά θα τα αφήσω γι αυτούς που ασχολούνται σοβαρά με το σινεμά.

 

Ο δικός μου προβληματισμός, σταμάτησε όταν βρήκα ταξί. Περάσαμε από μια πιάτσα με καφετέριες και μπαρ. Κρυφά χαιρόμουν το παιδομάνι μετά από ένα φιλμ τόσο απαισιόδοξο.

 

Πλην ο κύριος ταρίφας είχε άλλη γνώμη. Αρχισε, λοιπόν «και πού τα βρίσκουν τα λεφτά, και πότε πάνε στη δουλειά» –και δεν ήταν και πολύ αργά, έντεκα και η ώρα. Και μετά «γι΄αυτό τις παίρνουν όλες τις δουλειές οι Αλβανοί». «Οι σημερινοί νέοι κυρία, όλοι πούστηδες θα γίνουνε» «και θα τους γαμούν Αλβανοί». «ακόμα και γι  αυτό θα τους πληρώνουμε τους Αλβανούς» «Εγώ, κυρία, είναι πενηντατεσσάρων αύριο πεθαίνω» «Η χώρα τι θα απογίνει», «Δεν βλέπετε που πάμε ολοταχώς για παγκόσμια οικονομικη κρίση;»

 

Ετσι μου λύθηκαν όλες οι απορίες. Οι Γερμανοί ως ηττημένοι, ενοχικοί, αφοπλισμένοι με διεθνείς μεταπολεμικές συνθήκες. Αλλά και πρώην ανατολικοί, διχασμένοι, και με τα τείχη τους γκρεμισμένα, έγιναν ο μοχλός  της σύγχρονης ευρωπαικής ιστορίας, με τα χειρότερα και τα καλύτερα. Και σκύβουν και αναμετράνε με ταινίες εξαιρετικές, αυτοκριτικές και ακέραιες, δυνατές για θεατές που αποφασίζουν να ταξιδέψουν μαζί από χρόνο σε χρόνο, από κατάσταση σε κατάσταση. Η αυτοκριτική που φτάνει ως το κόκαλο της ανθρώπινης ματαιοδοξίας, κυρίως. Αυτής της ματαιοδοξίας, που επιβιώνει πέρα από γεωγραφικές, φυλετικές, θρησκευτικές και οικονομικές διαφορές, ακέραια.

 

Αν το φιδάκι όμως γεννηθεί, να θυμηθείτε όμως αυτά τα λόγια.

 

Και όλοι να σηκωθούμε όρθιοι να δούμε τι καταφέραμε. Τι σόι αυγό επωάσαμε. Κι εγώ πρώτη που λίγο από κούραση, λίγο από ανία και πολύ από ματαιότητα, αρκέστηκα να του δίνω οδηγίες για τη διαδρομή. Που σε όλο αυτόν τον προκλητικό μονόλογο του «πεθαίνω σα χώρα» από την ανάποδη, δεν μπόρεσα να αντιτάξω τίποτα ουσιαστικό, εκτός από κάτι μισόλογα του τύπου «Δεν φταίνε τα παιδιά» «Φταίνε οι γονείς».

 Σύμφωνα με το φιλμ πάντως, οι συνθήκες που οδηγούν στον φασισμό, είναι η κοινωνική αδικία, η ανεργία, και η ατομική ή συλλογική έλλειψη οράματος, όπως το θυμάμαι. Και βασική προυπόθεση, η ακόρεστη ανθρώπινη ματαιοδοξία, το κυνήγι, αντί για χρήμα, για εξουσία και ισχύ. Που δυνητικά μπορούν να καταλύουν όλες τις υπόλοιπες αξίες, μπορούν να δημιουργήσουν δεσμούς ισχυρότερους και από κείνους το “χρήμα-αίμα-σπέρμα”. Φτάνει να υπάρξει ανοχή, εν τη γεννέσει.

  

 

 

 

 

Advertisements

18 Comments

  1. Με έφερε εδώ η… WordPress διότι δημιούργησε αυτόματο σύνδεσμο σε δικό μου ποστ. Αλλιώς δεν θα ήξερα το μπλογκ σας.

    Συγκλονιστικό θέμα πιάσατε. Και η εμπειρία σας με τον ταξιτζή ΚΟΙΝΟΣ ΤΟΠΟΣ πλέον, παρόμοιες είχα κι εγώ και άλλοι. Η χυδαιότητα αυτής της επιφανειακής λογικής έχει τη δύναμη να κυριεύει κόσμο.

    Θα επανέλθω διαβάζοντας κι άλλα δικά σας.

  2. […] του αυγού του φιδιού”,που περιγράφει κομψά το ποστ Μετά “Το Κύμα” ενός ιστολογίου που δεν ήξερα, αλλά μας έφερε σε επαφή […]

  3. Μαρία μου,

    Καλησπέρα… πόσο καιρό έχεις να με ακούσεις; 😉

    Την ταινία δεν την έχω δει-ενδιαφέρουσα ακούγεται. Δε θα σταθώ, όμως, εκεί, αλλά στο κλειδί της ιστορίας,τον ταξιτζή (κάτι τέτοιοι πετυχαίνουν τελικά τον στόχο τους,ε; Μιλάμε γι αυτούς).

    Είμαι βέβαιη πως την αποχή σου από τον παραληρηματικό του μονόλογο την πήρε ως κατάφαση. Αν αυτό είχε ανάγκη, αυτό έκανε ο άνθρωπος (περί ορέξεως…). Όμως, αυτό που με ενδιαφέρει δεν είναι τα άχυρα (τα οποία σίγουρα δεν υπήρχαν εξαρχής, κάποιος του τα έχωσε στο κεφάλι), άλλα οι ψύλλοι.

    Εκείνο το “γιατί” όλα αυτά;

    Δυστυχώς, φοβάμαι, η επανάληψη όλων αυτών (“κρίσεις” δεν μπορώ να τις πω) τις καθιστά στερεότυπες και αυτό το στερεότυπο με τη σειρά του τις κάνει γραφικές για εκείνους που θα μπορούσαν πραγματικά να κάνουν κάτι.

    Κι όταν δεν το κάνουν παίρνει η μπάλα το θεσμό που εκπροσωπούν…κι όταν οι θεσμοί ακυρώνονται, βγαίνουν άλλοι, που συνήθως στηρίζονται στην αντίδραση: ένας πολιτικός δεν κάνει τη δουλειά του, όλοι οι πολιτικοί κάνουν το ίδιο, η πολιτική δε λειτουργεί, καλώς ήρθατε στο παρακράτος…ένας ποιητής εκμεταλλεύεται την τέχνη του, ομοίως και οι υπόλοιποι, η Ποίηση εκμεταλλεύεται ανθρώπους, βουτήξτε στην παραλογοτεχνία…και πάει λέγοντας-τα κάναμε πιο μικροί αυτά, παίζοντας σκουριασμένο τηλέφωνο, τώρα παλιμπαιδίζουμε…

    Δε θα είχα καμία αντίρρηση σε αυτό αν το δηλώναμε,αν το παραδεχόμασταν! Θέλεις να ρίξεις ό,τι στραβό (αφήνεις να)συμβαίνει στη ζωή σου στους αλλοδαπούς; Παρότι προσωπικά δε συμφωνώ, κάν’το, αλλά μην το παίζεις και καλά πολιτισμένος.

    Ο Νίτσε έλεγε να ζούμε σαν να πρόκειται όλα αυτά που κάνουμε να ξανασυμβούν (για τον Μαρξ και την επανάληψη της ιστορίας το ακούμε ξανά και ξανά και ξανά…ζζζζ…).

    Σε αφήνω,λοιπόν, με το ερώτημα που έθεσες ως αίτημα: αν σηκωθούμε όλοι και δούμε,τι αυγό επωάσαμε;

    Υ.Γ. Για τα κουνούπια μού βάζεις δύσκολα…
    αν μου πεις νωρίτερα ημερομηνία, ίσως κάτι κάνω…

    Αχ,αχ,αχ… “είναι τρελοί αυτοί οι Αθηναίοι”! Λίγη σκληραγωγία δε βλάπτει 😉 ΕΒΡΟΣ ΡΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕΕ! 🙂 🙂

  4. @omadeon
    αποδεικνύεται εδώ, ότι η συνήθως αυθαίρετη συσχέτιση του wordpress, μπορεί όντως να έχει κάποιο νόημα.

    Αν σωστά κατάλαβα, υποστηρίζεις ότι η ανεξέλγκτη εισροή μεταναστών ευθύνεται για τη ρατσιστική νοοτροπία.

    Δεν μπορώ να τοποθετηθώ, γιατί αγνοώ στοιχεία και δεδομένα. Μετρήσεις δηλαδή πριν και μετά που να στηρίζουν αυτή την άποψη. Φοβάμαι όμως ότι πέρα από αυτά τα δεδομένα η ελληνική κοινωνία είναι εχθρική προς τη διαφορετικότητα, γενικά. Ως εξιλαστηριο θύμα, από παντελή έλλειψη αυτοκριτικής, από “επαρχιωτισμό”, από έλλειψη ανοιγμάτων , πληροφόρησης. Κυρίως πιστεύω ότι είναι μια κοινωνία φοβική που εξιλεώνεται μεταθέτοντας κάθε φορά το πρόβλημά της σε΄ο,τι πιο καινούργιο, άγνωστο, άρα απειλητικό. Αν πρόσεξες στο ποστ επισημαίνω ταυτόχρονα και ‘αλλα σημάδια, πέραν του “γκρινιάρη ταξιτζή”.

    Για τον ίδιο λόγο πιστεύω ότι αυτή η νοοτροπία -που εξαπλώνεται πέραν της ξενοφοβίας- δεν θα απαληφθεί, ή δεν θα αμβλυνθεί με τον περιορισμό των ξένων εργατών.

    αυτά προς το παρόν, σε ευχαριστώ πολύ για τη σύνδεση.

    πάντως έχουμε γνωριστεί παλιότερα, στου Χάρη του Τρελλογελαδάρη με αφορμή τον “φαρμακοσχολιασμό”.

    Χαιρετώ, επισημαίνοντας ξανά ότι όσο και αφελείς να είναι οι συσχετίσεις του wordpress, ο παρόν διάλογος μου είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον και δικαιώνει και την πεποίθηση μου ότι το μέσο αυτό, που συμπεριλαβάνεται ΚΑΙ αυτό στα καινοφανή και δαιμονοποιημένα, μας δίνει κάποιες δυνατότητες.

  5. @Βάγια,
    παίροντας αφορμή από τη νυστα που σου προκαλεί ο Μάρξ, στην εν λόγω ταινία, οι Γερμανοί μαθητές βαριόντουσαν όταν άκουγαν “ο φασισμός δεν είναι καλό πράγμα”, σαν καραμέλα. Που σημαίνει ότι και στη μία και στην άλλη περίπτωση, η προσέγγιση “επισημοποιήθηκε” μέχρι που έχασε κάθε ουσία.
    Δεν επεκτείνομαι, άρα στην πολιτική ή ακόμα παραπέρα στην εξουσία των λογοτεχνικών κύκλων. Μιλάω για τον απλό άνθρωπο που ισοπεδώνοντας ισοπεδώνει και καθιστά κάθε τι διαφορετικό, εχθρικό.

    Με άλλα λόγια, προλεταριάτο και ακτήμονες ήταν κάποτε οι χειρώνακτες της κάθε χώρας, οι μη συμμετέχοντες στα μέσα παραγωγής, αυτοί που δημιουργούσαν όμως το κέρδος. Τωρα με τα πιο οργανωμένα συνδικάτα, αυτά τα φτηνά εργατικά χέρια βρίσκονται από χώρες που είτε βρέθηκαν με διαλυμένες δομές (όπως οι πρώην ανατολικές), είτε πλήγηκαν από πολέμους και καταστροφές(όπως οι χώρες της Μ. και άπω Ανατολής).

    Τί λάθος έκανε ο Μάρξ? Κανένα λάθος δεν βλέπω…
    ————

    Σκληραγωγία, ναι, θέλουμε!
    (πολλά μαζί μούβαλες)

  6. Την είδα την ταινία και η άποψή σου -δε θα πρωτοτυπήσω- με βρίσκει σύμφωνο και λίγο πιο αισιόδοξο. Που βλέπεις την υπεροψία μας και την κατακρίνεις ακόμα και αν προέρχεται μόνο απτον κύριο ταξιτζή και την κυρία που της άρεσαν οι βιτρίνες μετά τις εμπειριστατωμένες αναλύσεις, δε δυσκολεύεσαι -δυστυχώς- να τη γενικεύσεις.
    Το φιλμ πάντως είναι κρίμα ότι πέρασε λίγο απαρατήρητο στο ευρύ κοινό. Γιατί το ευρύ κοινό είναι που πιάνεται στη φάκα από ξοφλημένες ιδεολογίες όπως αυτή που υιοθέτησε ο καινοτόμος παιδαγωγικά καθηγητής-καταπληκτικός ηθοποιός- της ταινίας. Γιατί ανισότητα θα υπάρχει πάντα, ανοχή στη διαφορετικότητα εύκολα ή δύσκολα επίσης, θέληση για διαφορετικότητα γιατί όχι; Δε θέλω να ακούω ίδιες κρίσεις, θέλω να ακούω κρίσεις που να διαθέτουν το ίδιον της προσωπικότητας που τις εκφράζει.
    Ωραία ταινία, να δεις και το il divo για να νιώσεις ότι οι ιδεολογίες πέθαναν. Καλώς κατ’εμέ αλλά κακώς άφησαν κενό.

  7. Την καλημέρα μας, κυρία μου 🙂

    Νομίζω πως συμφωνούμε.

    Οι γενικεύσεις που έγραψα για τη λογοτεχνία και την πολιτική τις ακούω εδώ κι εκεί με την πρώτη ευκαιρία-από ποιούς; Τους “πολλούς”.

    Και φτάνω στο σημείο-αφετηρία της οργής μου: με ενοχλεί (για να το θέσω ήπια) που αντιμετωπίζουμε τους πολλούς ως μάζα.

    Είναι παρανοϊκό αν το σκεφτείς: όλοι μιλάμε για το πλήθος με τον πλέον υποτιμητικό τρόπο, βγάζοντας απ’ έξω τον εαυτό μας-ποιοί το αποτελούν τελικά;

    Ο Μαρξ μάς τα είπε καλά, αλλά μας επιστρέφει στην ιστορία. Κατανοώ πως δεν μπορείς να πας μπροστά αν δεν αποτιμήσεις (συχνά και: υποτιμήσεις) πρώτα το παρελθόν (σου). Όμως, η ιστορία που μας διδάσκουν προβάλλεται ως γεγονοτική τη στιγμή που εκφέρεται από άνθρωπο. Για ποιά αντικειμενικότητα μιλάμε;

    Αν κάτι σχετικό με ενδιαφέρει να διαβάσω είναι η ιστορία της ανθρώπινης ψυχολογίας (ένας πόλεμος δε συμβαίνει -πόσο μάλλον, ξαφνικά- έχει ήδη συμβεί, εμείς το καταλαβαίνουμε κάπως (;!) αργά), έτσι ελέγχω, εφόσον είμαι σε εγρήγορση, τα λάθη που κινδυνεύω να επαναλάβω. Γι αυτό και πιστεύω σε αυτό που έλεγε ο Νίτσε μάλλον, παρά ο Μαρξ. ”Η πρόληψη είναι η καλύτερη θεραπεία”,λέει ο πρώτος, ”αν δεν πάθεις,δε θα μάθεις”, ο δεύτερος ή μάλλον, όχι, ούτε καν αυτό: “δεν πρόκειται να μάθεις, έτσι κι αλλιώς”, διαβάζω στα λόγια του.

    Και αυτό με βάζει σε σκέψεις…

    Υ.Γ. Ξεσήκωσα την παρέα να δούμε την ταινία-μου κίνησες το ενδιαφέρον με όλα αυτά 😉

  8. Ανέστη, φοβάμαι κι εγώ ότι το “ιδιον της προσωπικότητας” της αφεντιάς μου έχει συναντήσει στοιχεία απολυταρχισμού σε χώρους προοδευτικούς, “κουλτουρέ”, συνδικαλιστικούς, οικογενειακούς, και βάλε…
    Κατά τη γνώμη μου δεν ξοφλάνε οι ιδεολογίες, καμιά ιδεολογία δεν προέκυψε τυχαία, όλες είχαν την αναγκαιότητά τους. Νόμίζω πως το φαινόμενο ανάγεται στην άγρια και ανασφαλή φύση των ανθρώπων που είμαστε. Από την άλλη, δεν χάνω ποτέ την αισιοδοξία ότι μπορεί να ανατραπεί ή να προληφθεί μια τέτοια λαίλαπα. Μέχρι όμως να μπει ένα ερωτηματικό στην άκρη της φράσης, μήπως και ημείς και (πάλι) ημείς, και όχι υμείς, κλειστουμε στις δικές μας κάστες.
    Ο συγχρονος προβληματισμός, για να φτουρήσει χρειάζεται να υιοθετήσει τις μεθόδους της συντήρησης -να γίνει δηλ, η “αντίσταση” παγκοσμιοποιημένη όπως η οικονομία, γοργή όπως τα κανάλια που κινείται, ενιαία όπως η διεκδίκηση του δικαίου-. Και οι όποιοι ‘διαφορετικοί”, να ξεκινήσουμε αποδεχόμενοι την ισονομία μας και κοινη μοίρα με άλλους “διαφορετικούς”, με άλλη καταγωγή και άλλο προορισμό

    Il divo, δεν το ξέρω, θα το κοιτάξω και θα το δώ!

  9. Βάγια, για τον Μαρξ επιμένω. Κάπως σχηματικά γιατί το θέμα έχει την πολιτικο-οικονομική και φιλοσοφική διάσταση που δεν έιναι να δυνατόν να συμπυκνωθεί σε φράσεις.
    Αντί για κύκλο βάλε σπείρα, η επαναφορά δεν σημαίνει και επιστροφή.
    Και ακόμα, η ατομικότητα και μοναδικότητα δεν έρχονται σε αντίθεση με την ομαδικότητα. ο άνθρωπος σαν κοινωνικό ζώο αναφέρεται και έτσι κι αλλιώς στην εξέλιξή του.
    Γίνεται λίγο θεωρητική και αυθαίρετη αυτή η κουβέντα όμως, οι σύγχρονες “αλυσίδες” του προλεταριάτου εκτός από οικονομικές είναι΄, όπως πάντα ήταν στην ιστορία και αλλοτριωτικές λόγω της θραυσματικής γνώσης που γίνεται ημιμάθεια.

    Καλό σινεμά με την παρέα!

  10. τα πηρα μαζεμενα οσα εχασα αυτές τις μέρες. θα γραψω σε αυτό τωρα που με τσιγκλισε, αλλα θελω να ξαναδω και τα άλλα λιαν συντομως. και μου αρεσει και πολυ το χρωματακι σου το τωρινο. οχι σα το δικο μου ηλεκτρολογος ανθρωπος ενα φως δεν έχω στο λιβινγκ ρουμ. Τεσπα. Δες τωρα τι βίωσα.

    Διαβαζω τον Ταρίφα. Και φανταζομαι εναν αδειο χωρο εκει ειναι ο ταρίφας και πεντε εκατομμύρια αντρες έλληνες. ο ταρίφας κλεινει τα 54 και οι έλληνες δουλευουν (π.χ. ξύνουν όλοι μαζί μάρμαρα – δεν μου ειναι δυσκολο να τους φανταστω να ξύνουν γενικότερα) και το βραδυ πανε σε καφετερια ως τις 11. την Επομένη ο ταρίφας πεθαινει και οι ελληνες δεν μπορουν να ξυσουν μαρμαρα επειδη κοιμηθηκαν στις 23:05. τότε τα ασπρα τους palco σωβρακάκια μεταμορφώνονται σε ροζ στινγκακια (οχι τίποτις ακριβά, της λαικής – “του σκισίματος” που λέμε) η φωνη λεπταινει η μεση σπαει κτλ. Μετά εμφανιζονται και αλλα 5 μυρια αλβανοι (που κανεις δε τους ρωτησε αν θελουν αλλα τι σημασια εχει;) και αρχιζουν να γαμανε του ελληνες τραπεζατο πανω στο ακατεργαστο το μαρμαρο. Αφου τελειωσουν εμφανιζεται και η κυρια Παγκόσμια Κρίση (του γένους Οικονομική) και αφου αφήσει τοσα οσα θελουν τα ελληνοπουλα για να πληρωσουν τα γαμησιατικα στα αλβανα, παίρνει τα αποδέλοιπα, τα πεθαινει ολα μαζί και μετά παει για μπυρες.

    Αφου γελαγα μόνος μου σαν καθυστερημένος, δεν μπορεσα να εκτιμήσω δεόντως επιπροσθέτως ενδελεχως και διακαως την κριτική επι της μανας γης των Δωριέων (περίπου) οπότε θα επανελθω αφου τελειώσω το σχόλιο, αν και με τις μαλακίες που γράφω γελάω ακόμα. Αλλά τι να κανω αυτές τις μέρες το WorldWideWeb χρησιμεύει κυρίως για αποσυμπίεση. Θέλει δε θέλει.

  11. φοβερό το καταστροφολικό σενάριο!!!, “ΜΙΑ ταριφιά μετά” (όπως τα σίκουελ “28 μέρες μετά”, 28 βδομάδες”, “28 μήνες”)

    starring Mia Chris (έτσι τόκανε στο Χόλλυγουντ) η Παγκόσμια, η κόρη του του Οικονομίκη, κάτι σαν NIa Vardalos, απόμεινε με τα κουφετί στρινγκάκια. Και με τόσα αλβανά, μια χαρά θα τηνε βγάλει στην Ελλάδα
    (εμένα αυτό που με ανυσηχεί από το σενάριο είναιαν επιζήσει κανείς που δεν χρειαζόταν να πληρώσει γιατί γούσταρε και τζάμπα, ή γιατί κοιμηθηκε πιο νωρίς. Για φαντάσου τον φουκαρά να απομείνει με τις Ελληνίδες, χωρίς ταρίφες, χωρίς μάρμαρο, χωρίς στρινγκάκια η λαική χω-ρις-νε-ρο-χω-ρις-νε-ρό-η-βρύ-ση)

    και μη μας δουλεύεις άλλο, ηλεκτρολόγος στο σινεμά, είσαι, έτσι?

    Μου την έφτιαξες, τη μέρα, τη βδομάδα και τη σεζόν… γελάω, γελάω, γελάω!

    σε καλό μας, που λένε…

  12. Σε μια προσπάθεια ν’ απαντήσω (ως απλός θεατής κι εγώ) στο κύμα ερωτημάτων και θεμάτων που βάζεις, σκέφτομαι ότι όχι, το αυγουλάκι δεν έχει χρώμα, φυλή και τάξη. Άλλωστε, το αληθινό πείραμα, στο οποίο βασίστηκε και το ομότιτλο βιβλίο, έγινε στην Αμερική και μάλιστα στην Καλιφόρνια (“μοντέλο”
    πολυφυλετικής και φιλελεύθερης κοινωνίας).
    Όχι, η ταινία δε μιλάει τόσο για το αυγό όπως το ξέρουμε, όσο για τη σαρωτική, ισοπεδωτική πολλές φορές, δύναμη της ομάδας, για το βαρύ τίμημα του “ανήκειν”. Σε μία εποχή που η ομαδικότητα μοιάζει να τρώει τη σκόνη της θριαμβευτικής ατομικότητας, που οι κάθε λογής ομάδες (οικογενειακές, φιλικές, πολιτικές, καλλιτεχνικές) παραπαίουν και περιορίζονται, η (έμφυτη) ανάγκη για μοίρασμα και κοινό-τητα παίρνει την (πικρή) εκδίκησή της: είναι τέτοιο το έλλειμμα ανθρώπινης επαφής και κοινών δεσμών (σε εκρηκτικό συνδυασμό με την αμάθεια και την αφέλεια) που το άτομο πάει περίπατο μπροστά στην ασφάλεια και την προστασία που προσφέρει η παρέα, η κλίκα, το γκρουπούκσουλο, το κόμμα, το συνδικάτο, η φατρία κλπ (ο κατάλογος είναι μακρύς).
    Και για ν’απαντήσω και στις ανησυχίες του φίλου ταξιτζή (και όχι μόνο), ναι, γιατί όχι, όλα είναι πιθανά, η ελπίδα και το νέο ίσως έρθει (και) από τους πούστηδες και τους Αλβανούς (που δεν ξέρω αν θα μας γαμήσουν -το κάνουν ήδη μάλλον- μακάρι όμως μία μέρα να μας κυβερνήσουν, μαζί με όλους τους άλλους στην απέξω)…

  13. Σε μια προσπάθεια ν’ απαντήσω (ως απλός θεατής κι εγώ) στο κύμα ερωτημάτων και θεμάτων που βάζεις, σκέφτομαι ότι όχι, το αυγουλάκι δεν έχει χρώμα, φυλή και τάξη. Άλλωστε, το αληθινό πείραμα, στο οποίο βασίστηκε και το ομότιτλο βιβλίο, έγινε στην Αμερική και μάλιστα στην Καλιφόρνια (“μοντέλο”
    πολυφυλετικής και φιλελεύθερης κοινωνίας).
    Όχι, η ταινία δε μιλάει τόσο για το αυγό όπως το ξέρουμε, όσο για τη σαρωτική, ισοπεδωτική πολλές φορές, δύναμη της ομάδας, για το βαρύ τίμημα του “ανήκειν”. Σε μία εποχή που η ομαδικότητα μοιάζει να τρώει τη σκόνη της θριαμβευτικής ατομικότητας, που οι κάθε λογής ομάδες (οικογενειακές, φιλικές, πολιτικές, καλλιτεχνικές) παραπαίουν και περιορίζονται, η (έμφυτη) ανάγκη για μοίρασμα και κοινό-τητα παίρνει την (πικρή) εκδίκησή της: είναι τέτοιο το έλλειμμα ανθρώπινης επαφής και κοινών δεσμών (σε εκρηκτικό συνδυασμό με την αμάθεια και την αφέλεια) που το άτομο πάει περίπατο μπροστά στην ασφάλεια και την προστασία που προσφέρει η παρέα, η κλίκα, το γκρουπούκσουλο, το κόμμα, το συνδικάτο, η φατρία κλπ (ο κατάλογος είναι μακρύς).
    Και για ν’απαντήσω και στις ανησυχίες του φίλου ταξιτζή (και όχι μόνο), ναι, γιατί όχι, όλα είναι πιθανά, η ελπίδα και το νέο ίσως έρθει (και) από τους πούστηδες και τους Αλβανούς (που δεν ξέρω αν θα μας γαμήσουν -το κάνουν ήδη μάλλον- μακάρι όμως μία μέρα να μας κυβερνήσουν, μαζί με όλους τους άλλους στην απέξω)…

  14. καλέ γιατί να μας γαμήσουν? θέλουν και θέλουμε? γιατί πρέπει πάντα κάποιος να μας “γαμεί” ή να θέλει να μας “γαμήσει”.
    νεο-ελληνισμός, ο Ελληνας είτε στο γήπεδο είναι, ή τάβλι παίζει, ή μπρίκια κολλάει πάντα “γαμεί”…

    λες γι΄ αυτό και η “ομαδικότητα”?….

    και για να σοβαρευτώ, αυτό που με ανησυχεί είναι αυτή η δίψα για εξουσία, που δεν στερούνται και οι “στην απέξω”. Γιατί αλλιώς θα ήταν οοοολοι μαζί συνασπισμένοι, κατά της δυσδιάκρισης, θα είχαν μεταξύ τους κοινό όραμα και αλληλεγγύη, που δεν έχουν. Ο καθείς για την πάρτη του και την ομάδα του, αυτό είναι φυσικό, αλλά εξαρτάται από τον συνεκτικό ιστό της ομάδας, μη τα τσουβαλιάζεις όλα κι εσύ. Κακό δεν είναι να ανήκεις κάπου, κακό είναι να ανήκεις με σκοπο να “γαμήσεις” τους απέναντι, μέχρι να γίνεις εξουσία -εσύ και η ομάδα σου- και να γαμηθείτε μεταξύ σας -γιατί αυτό γίνεται παντού-

    ουφ-ξεληγώθηκα! τόσο σεξ μαζεμένο!

  15. γαμεί…, ναι, ακριβώς αυτό, γιατί πρέπει πάντα ο Έλληνας να είναι ο πρώτος, ο καλύτερος, ο γαμιάς σε όλα του? ….και δέρνει, όμως, μετά, ο γαμιάς, ο πρώτος, ο καλύτερος, έρχεται να επιβάλλει την άποψη και τη μαγκιά του με βία, με νοθεία, με ληστεία, με αυθαιρεσία κάθε είδους.
    Αυτή είναι η κακώς εννοούμενη (και επικίνδυνη) ομάδα, η κάτοχος της μίας και μοναδικής αλήθειας και “ορθοδοξίας”-το credo που πρέπει να περιφρουρηθεί, διαφυλαχθεί, μεταδοθεί και αναπαραχθεί με κάθε τρόπο και πάση θυσία – βλ. τώρα τις μονές π.χ. -αυτό ακριβώς λένε και πρεσβεύουν οι μοναχοί ως ηθικό έρεισμα των ιερών τζογο-παιχνιδιών τους, επίσης την Αγία και ομοουσία ελληνική οικογένεια, τις αθλητικές ομάδες και, και, και….
    Ένας για όλους και όλοι για όλους!

  16. Χαιρετώ!

    Καλό μήνα! 😉

    Παρακολούθησα την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση που ανοίξατε, Γιάννη και Μαρία και θα ήθελα να σταθώ σε αυτό:

    “κακό δεν είναι ν’ανήκεις κάπου, κακό είναι ν’ανήκεις με σκοπό να γαμήσεις τους ”απέναντι”, μέχρι να γίνεις εξουσία -εσύ και η ομάδα σου- και να γαμηθείτε μεταξύ σας”… έξοχη παρατήρηση, έξω απ’ τα δόντια.

    Είναι αυτονόητο, βέβαια, ότι από τη στιγμή που στοχεύεις να επιβληθείς στους απέναντι, τους αναγνωρίζεις εξουσία-θέλεις να γίνεις ο εδώ στη θέση του απέναντι κι όταν το καταφέρεις, guess what, ποιοί γίνονται εχθροί σου;

    Ας πάρουμε και το κλασικό παράδειγμα: κάποιοι στρέφονται κατά του καπιταλισμού, ας πούμε οι Α και οι Β. Οι Α επειδή θέλουν να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των φτωχών και οι Β επειδή φθονούν τους πλούσιους (βλέπω υπεραπλουστευτικά τα πράγματα σκόπιμα). Το ερώτημα που μπαίνει είναι: γυρίζει κάποιος από την ομάδα έγκαιρα να επισημάνει τη διαφορά των αιτίων (και των στόχων σε δεύτερη ανάγνωση) ή του αρκεί να σκέφτεται το αποτέλεσμα και μετά να ξεσκαρτάρει ό,τι συνιστά παραφωνία; Και είναι πάντα εφικτό αυτό εκ των υστέρων ή μετά την απομάκρυνση εκ του ταμείου…;

    Λέμε συχνά: ποιοί χρειάζονται την εξουσία και ποιούς χρειάζεται η εξουσία…η δύναμη της μάζας κτλ κτλ…επιμένω σε αυτό: όσο επιμένουμε να μιλάμε σα να μην ανήκουμε στο πλήθος, γινόμαστε ένα με αυτό.

    Χρειαζόμαστε κάποιον να μας οδηγεί, ναι, αλλά για να έχουμε να ρίξουμε την ευθύνη, όταν το πλοίο αρχίζει να βουλιάζει… μόνο στην Ελλάδα συμβαίνει αυτό; Ο άνθρωπος είναι παντού άνθρωπος-οι προσλαμβάνουσες αλλάζουν,αλλά… τον αλλάζουν; (τεράααστιο θέμα)

    Σε τελική ανάλυση, τι πιο λίγο από το να υποκρινόμαστε πως δεχόμαστε να μας κυβερνούν επειδή είμαστε ανώτεροι και παραχωρούμε αυτό που δικαιωματικά (κατά ποιόν;) μας ανήκει;

    να μας κυβερνάνε “οι πούστηδες”, διαβάζω, κι “οι Αλβανοί”…

  17. Γιάννη και Βάγια, μετά από τις ενδιαφέρουσες ψυχοκοινωνικές παρατηρήσεις σας έρχομαι να συνοψίσω λίγο -με τον δικό τρόπο- αν μου επιτρέπετε.

    Οι αιτίες της οικονομικής, κοινωνικής και ηθικής κυριαρχίας του κλήρου στη χώρα μας, υποθέτω ότι έχει τις ρίζες της στην Τουρκοκρατία και στα προνόμια γης και φόρων. Και πιστεύω ότι σαν τέτοια -οικονομικής αφετηρίας- εξουσία πρέπει να την βλέπουμε. Σαν ένα φεουδαρχικό κατάλοιπο, εκσυγχρονισμένο, καλωδιωμένο και τσαχπίνικο που καταφέρνει να κινείται ενδιάμεσα από κρατικούς μηχανισμούς ανεπαρκείς και τρεκλίζοντες από ανασφάλεια, κοινοτικές οδηγίες και λαική κατακραυγή.
    Από κει και πέρα, η κάθε ανθρώπινη μονάδα που καταπιέζεται άμεσα ή έμμεσα έχει δύο δρόμους: ή να συμμορφωθεί, να καταναλώνει, να χρεώνεται και να σιωπά, ή να εξεγείρεται, να δημιουργεί και να αρθρώνει λόγο.

    και να κοιτάει γύρω, στο παγκόσμιο σκηνικό, να αντιτάσσει στον παγκοσμιοποιημένο καπιταλισμό και στη αποθέωση της ατομικότητας, μια συλλογικότητα στη δράση.

    γιατί αν αποδεχτούμε ότι χωρίς πλαφόν πανομοιότυπων κινήτρων και σκοπων ΔΕΝ μπορούμε να διατηρήσουμε την “ανθρωπιστική” μας πλευρά, τότε πρέπει να ακυρώσουμε τη Γαλλική επανάσταση, το Μάη, το Πολυτεχνείο, την κατάρρευση του υπαρκτού σοσιαλισμού κάτω από την ανθρωπινη πίεση. Και να πούμε μοιρολατρικά ότι αφού όλα αυτά απέτυχαν ως μοντέλα, αφού η κυριαρχία του χρήματος ως μέσου, σκοπού και μέτρου είναι δεδομένη, τότε και όποιος καταπιέζεται, οικονομικά, κοινωνικά ή ηθικά, να κοιτάξει την πάρτη του. Συμμάχους δεν θα βρει, ουτε και συμπορευτές, αλλά κι αν βρει, θα επικρατήσει η δυναμική της ομάδας, το δίκαιο του ισχυρότερου, η ολίσθηση προς φασιστικά πρότυπα, η εξαργύρωση από την μεριά των ηγετών, θα είναι τα αντικίνητρα και τα σίγουρα αδιεξοδα που θα αποθαρρυνουν τον κάθε μειονεκτούντα, να μιlήσει, να διεκδικήσει, συννενοηθεί να συνστρατευτεί με όλους τους άλλους. (“λευκό κελλί” δηλ.)

    Και φοβάμαι, πως όλα αυτά, σαν νοοτροπία, ο καπιταλισμός αγωνίζεται με νυχια και με δόντια να εγκαθιδρύσει, τρομοκρατώντας τον μέσο πολίτη, πότε με χρεή και δάνεια, πότε με το φάσμα της ανεργίας, πότε με τρομοειδήσεις, με ομοφοβία, με ξενοφοβία, με ανασφάλεια υπέρμετρη εν γένει, που του διοχετεύει σταγόνα-σταγόνα και πρωί μεσημέρι βράδυ με κάθε τρόπο.

    Και άλλο μέσο δεν έχω να αντιδράσω, από το να αντιδρώ, έστω και λεκτικά, όταν ακούω απλούς και αδικημένους ανθρώπους -όπως προφανώς ήταν ο ταξιτζής- να ορμώνται από τα υπαρξιακά τους -“αύριο πεθαίνω”- ή τις σεξουαλικές τους κάμψεις -πως αλλιώς να εξηγήσω τον εστιασμό από τη μέση και κάτω- για να γίνουν, να καταλήξουν υποψήφια θύματα αυτής της νοοτροπίας, αύριο ίσως και θύτες.

    Και με συγχωρειτε για το απόλυτο ύφος, έχω πέσει στο τσουκάλι του Μαρξισμού νωρίς, όπως νωρίς είδα και τους υπαρκτούς παραδείσους να γκρεμίζονται και να μας παραδίδουν όλη την ανθρωπότητα στην μοναδική κυριαρχία χτες του δολλαρίου, σήμερα ή/και του ευρώ, αύριο του γιέν.

    αλλά υπάρχουν και αξίες συλλογικές -ιδεαλιστικές- που αντέχουν παράδοξα και επιζούν όλων των κρίσεων, όλων των υποτιμήσεων και πολλές φορές, όπως το επεισόδιο που περιέγραψα, δεν τις υποστηρίζουμε επειδή βαριόμαστε, επειδή αυτοπροστατευόμαστε. Αυτά τα λίγα, σας ευχαριστώ both.

  18. «Το βασικό είναι να μάθει κανείς πότε να συμφωνεί..»

    Σε αυτή την απλή -αλλά δυσεφάρμοστη- αλήθεια βασίζεται το θεατρικό “Αυτός που λέει ναι, αυτός που λέει όχι” της ομάδας 18Μποφώρ που δημιούργησαν 9 παιδιά από το πρόγραμμα απεξάρτησης 18 ‘Ανω. Ένας από τους συνταξιδιώτες αρρωσταίνει βαριά στη μέση της διαδρομής και ερωτάται -ως είθισται- αν συμφωνεί να ριφθεί από τους υπόλοιπους στον γκρεμό, για να μην γυρίσουν πίσω οι συνταξιδιώτες του και ματαιωθεί όλο το ταξίδι. Και αναμένεται -ως είθισται- να απαντήσει θετικά…

    Πόσο συχνά και εύκολα λέμε τέτοια “ναι”, υποτασσόμενοι στα κοινώς αποδεκτά και γενικώς παραδεκτά, στην παράδοση, τους παραδεδεγμένους κανόνες, την ιεραρχία, τα ήθη και έθιμα, στην τρομακτική δύναμη της πλειονότητας, στην εξουσία της ομάδας, πετσοκόβοντας κάθε φορά άλλο ένα κομματάκι της αλήθειας μας.

    Και καταλήγει το έργο σε ένα πολύ σχετικό με την ταινία και την εδώ κουβέντα μας “δίδαγμα”: ευχαρίστως να αγωνιστώ και να παλέψω για τον κοινό σκοπό και το ομαδικό καλό, αγαπώντας όμως πρώτα τον εαυτό μου…


Comments RSS TrackBack Identifier URI

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s